Voor het herstel van historische buitenplaatsen geldt een aparte restauratiesubsidieregeling: het Besluit rijkssubsidiëring historische buitenplaatsen (Brhb). Deze subsidieregeling is bedoeld voor die gebouwen, bouwwerken en objecten die vervaardigd zijn voor de inrichting, aankleding en het gebruik van de historische parken en tuinen. Denk hierbij aan bruggen, prieeltjes, tuinbeelden en kassen. Het gaat dan om historische buitenplaatsen waarin van oorsprong één of meer gebouwen een compositorisch geheel vormen met een tuin of met een park van ten minste 1 ha, waarvan de aanleg dateert van vóór 1850 en nog herkenbaar aanwezig is. Deze subsidie kan worden aangevraagd bij de RACM.
Aanspraak op Brhb-subsidie
Er bestaat aanspraak op Brhb-subsidie, indien:
1. het desbetreffende beschermde monument gelegen is in een tuin- of parkaanleg, behorende bij een historische buitenplaats (die als ‘historische buitenplaats’ in het monumentenregister staat vermeld) en het monument vervaardigd is ten behoeve van de inrichting, aankleding en/of het gebruik van tuin of park, èn:
2. de rechthebbende m.b.t. het desbetreffende beschermde monument een particulier is (eigenaar of anderszins zakelijk gerechtigde). Indien er – daadwerkelijk of slechts in theorie (bijvoorbeeld omdat het Brhb-budget op is)
Indien er – daadwerkelijk of slechts in theorie (bijvoorbeeld omdat het Brhb-budget op is) aanspraak kan worden gemaakt op Brhb-subsidie, kan er voor die monumenten geen beroep op het Brim of de Rrwr 2008 worden gedaan.
Geen Brhb- of Brim-subsidie voor onderhoud aan Brhb-monumenten
Indien een aanvraag louter onderhoudswerkzaamheden betreft aan monumenten die – als het restauratiewerkzaamheden waren geweest – in beginsel in aanmerking zouden komen voor Brhb-subsidie, kan geen beroep op het Brhb worden gedaan. Het betreft een restauratiesubsidieregeling. Voor deze onderhoudswerkzaamheden is echter evenmin Brim-subsidie mogelijk. Momenteel wordt onderzocht of het Brhb alsnog in het Brim kan worden geïntegreerd, zodat dit probleem op termijn wordt ondervangen.
Voor welke monumenten kan Brhb-subsidie en geen Brim-subsidie worden verleend?
Voor een welomschreven groep zaken, namelijk die vervaardigde onroerende zaken die zich bevinden in en onderdeel vormen van de tuinen en parken van historische buitenplaatsen (aanleg in hoofdzaak van vóór 1850). Het gaat om gebouwen, bouwwerken en objecten, die vervaardigd zijn ten behoeve van de inrichting, aankleding en het gebruik van de parken en tuinen. Bijvoorbeeld:
- objecten die als tuinsieraad zijn aan te merken;
- gebouwen, bouwwerken en ornamenten die in compositie en structuur van de aanleg historisch een essentiële rol spelen;
- opstallen met een functionele relatie tot tuin of park.
Hier volgt een opsomming van concrete voorbeelden (niet uitputtend): banken; balustrades; bassins; beelden; belvedères; berceaux; beschoeiingen; borstweringen; broeibakken; bruggen; cascades; consoles; dammen; duiventillen; eendenkooien; fazanterieën; follies; fonteinen; gedenkstenen; grafkelders; grafstenen; grotten; hekpijlers; hekken; hermitages; hertenverblijven; hokken; kassen; keermuren; kinderhuisjes; kweekbakken; lantaarns; latwerken; menagerieën; muren (van een moestuin of boomgaard); oranjerieën; pergola's; perkafscheidingen; plantenbakken; poorten; priëlen; pyramides; schijnruïnes; slangemuren; sluizen; spiegelbollen; stallingen voor klein- en pluimvee; stepping stones; stoepen; theekoepels; toegangshekken; trappen; treillages; tuinbanken; tuinbeelden; tuinhuisjes; tuinkoepels; tuinmuren, tuinornamenten; tuinpoortjes; tuinvazen; volières; waterputten, ijskelders; zonnewijzers.
Voor welke monumenten kan geen Brhb- maar wel Brim-subsidie worden verleend?
De volgende objecten komen in ieder geval niet voor Brhb-subsidie en dus wel voor Brim-subsidie in aanmerking:
- hoofdhuis; - bijgebouwen zoals bouwhuizen en koetshuizen;
- aan het hoofdhuis vastgebouwde objecten;
- boerderijen;
- schuren;
- molens;
- rentmeesterswoningen.
N.B. Gebouwen, bouwwerken en objecten, die vervaardigd zijn ten behoeve van de inrichting, aankleding en/of het gebruik van de parken en tuinen van buitenplaatsen van na 1850 komen niet in aanmerking voor Brhb-subsidie.
Welke eigenaren komen in aanmerking voor Brhb subsidie?
Is eenmaal vastgesteld dat het een object betreft dat is vervaardigd ten behoeve van de inrichting, aankleding en/of het gebruik van een tuin of park van een historische buitenplaats, dan nog kan het zijn dat er geen aanspraak bestaat op Brhb-subsidie, namelijk indien de eigendom of een ander zakelijk recht niet in handen is van een particuliere eigenaar, d.w.z.
1. een natuurlijke persoon; of:
2. een privaatrechtelijke rechtspersoon (NV of BV), waarvan de werkzaamheden uitsluitend of hoofdzakelijk bestaan in de instandhouding en exploitatie van onroerende zaken als landgoederen, die niet meer dan 20 aandeelhouders hebben, die bovendien allen natuurlijke personen dienen te zijn; of:
3. een privaatrechtelijke rechtspersoon (NV, BV of stichting) die het recht van eigendom of een ander zakelijk recht op een beschermde historische buitenplaats heeft verkregen van een natuurlijke persoon of vennootschap als hierboven bedoeld en die zich uitsluitend of nagenoeg uitsluitend ten doel stelt die buitenplaats in stand te houden.
Gemeenten, provincies, landschapsstichtingen of -verenigingen, bedrijven of instellingen komen niet in aanmerking voor Brhb-subsidie en dus wel voor Brim-subsidie.