Samengevat
Subsidie tot € 20.000 voor de voorbereiding van een duurzaam project en tot € 70.000 voor een duurzaam programma, voor particulieren, stichtingen, verenigingen, coöperaties, ondernemingen en woningcorporaties, doorlopend indienen tot en met 31 december 2026 of zoveel eerder als het plafond is bereikt, uitsluitend in Amsterdam.
Wat houdt deze subsidie in?
Deze subsidie vergoedt de kosten die je maakt vóórdat een duurzaam project of programma van start gaat: het uitzoekwerk en het opbouwen van draagvlak dat bepaalt of het initiatief überhaupt haalbaar is.
Het gaat om vijf typen voorbereidende activiteiten: onderzoek naar de technische, juridische, organisatorische en financiële haalbaarheid, plus het aantonen of realiseren van het noodzakelijke draagvlak voor de uitvoering. Een initiatief geldt als complex zodra minimaal twee van die vijf activiteiten nodig zijn. Dat complexiteitscriterium is geen formaliteit: een onvoldoende onderbouwde complexiteit is een zelfstandige grond om de aanvraag te weigeren.
De regeling maakt onderscheid tussen een project en een programma. Een duurzaam programma bestaat uit meerdere samenhangende deelprojecten met een groot bereik onder bewoners of bedrijven, en kent daarom een hoger maximum. Inhoudelijk moet je initiatief bijdragen aan duurzame energie, energiebesparing, schone lucht, circulaire economie of klimaatadaptatie.
Wat deze regeling onderscheidt van reguliere duurzaamheidssubsidies is dus niet het thema maar de fase. Waar de meeste verstrekkers pas financieren als het plan er ligt, betaalt deze regeling het maken van dat plan.
Voor wie is deze subsidie interessant?
De aanvragerskring is ongewoon breed en loopt van individuele bewoners tot woningcorporaties.
- natuurlijke personen met een aantoonbaar belang bij het duurzame project, uitsluitend voor projectsubsidie;
- stichtingen, verenigingen en coöperaties met een aantoonbaar belang bij het initiatief;
- ondernemingen, mits zij een verklaring de-minimissteun aanleveren;
- woningcorporaties, waarvoor het DAEB-vrijstellingsbesluit geldt in plaats van de de-minimisregels.
Voor een duurzaam programma geldt een striktere eis: die subsidie is alleen beschikbaar voor volledig rechtsbevoegde rechtspersonen. Een informele bewonersgroep kan dus wel een projectaanvraag doen, maar geen programma-aanvraag.
Ook organisaties die zich niet primair als duurzaamheidsorganisatie profileren maar verduurzaming inzetten als instrument voor leefbaarheid, betaalbaarheid of buurtversterking, passen binnen deze regeling. Of je nu fondsen werft, subsidies coördineert of beide doet: de relevantie zit hier in de vraag of je initiatief nog in de verkennende fase zit.
Waarvoor kun je deze subsidie gebruiken?
Subsidiabel zijn de uren en kosten van het voorbereidende werk, niet de uitvoering.
- ureninzet van eigen werknemers en van ingehuurde derden;
- vergoeding en onkosten van vrijwilligers;
- projectgebonden materiaal, tot maximaal 20 procent van het aangevraagde bedrag;
- notariële kosten voor het oprichten van een rechtspersoon of het wijzigen van statuten.
Dat laatste punt verdient aandacht: je kunt de subsidie inzetten om de organisatie op te richten die het project later gaat uitvoeren. Voor initiatieven die nu nog een informele bewonersgroep zijn, verlaagt dat een reële drempel.
Er zijn ook duidelijke uitsluitingen. Initiatieven op het gebied van groen, dieren en landschap komen niet in aanmerking. Hetzelfde geldt voor initiatieven die zich voornamelijk richten op communicatie of educatie, voor overwegend commerciële initiatieven en voor projecten die vooral op productontwikkeling zijn gericht, tenzij die het sociaal fundament of de ketensamenwerking versterken. Kantoorartikelen en huisvestingskosten vallen erbuiten, net als activiteiten waarvoor al een andere gemeentelijke regeling bestaat. Wie een groenproject of een educatieprogramma voorbereidt, kan hier beter niet op inzetten.
Waar geldt deze subsidie?
De regeling is uitsluitend beschikbaar in Amsterdam: je initiatief moet hoofdzakelijk op de stad gericht zijn.
Organisaties daarbuiten kunnen geen aanvraag indienen, ook niet als zij landelijk actief zijn en een Amsterdams deelproject uitvoeren. De keerzijde van die beperking is een relatief kleine vijver aanvragers voor wie er wél binnen valt.
Hoeveel kun je aanvragen?
Je vraagt maximaal € 20.000 aan voor de voorbereiding van een duurzaam project en maximaal € 70.000 voor het voorbereiden en opzetten van een duurzaam programma.
Het jaarbudget bedraagt € 700.000, verdeeld over een plafond van € 250.000 voor projecten en € 450.000 voor programma's in 2026. Eén aanvrager kan via deze regeling in totaal maximaal € 100.000 ontvangen. Bij toekenning krijg je een voorschot van 100 procent van het verleende bedrag, wat betekent dat je de voorbereiding niet hoeft voor te financieren.
Twee begrenzingen zijn makkelijk over het hoofd te zien. Uurtarieven van derden mogen niet boven € 125 exclusief btw liggen, en bij een programma mogen de programmakosten maximaal 15 procent bedragen van de opgetelde kosten van alle deelprojecten. Een eigen bijdrage in geld of activiteiten is verplicht en wordt zelf niet gesubsidieerd. Kun je btw terugvorderen, vraag het bedrag dan exclusief btw aan.
Wanneer en hoe kun je aanvragen?
Je kunt doorlopend indienen tot en met 31 december 2026, of zoveel eerder als het subsidieplafond is bereikt.
Aanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst, gerekend vanaf het moment dat je aanvraag compleet is. Bij een programmaplafond van € 450.000 en een maximum van € 70.000 per aanvraag kunnen zeven toekenningen het budget al uitputten. Vroeg en in één keer volledig indienen is daarom geen advies maar een strategie.
De aanvraag gaat online en bestaat uit een volledig ingevuld aanvraagformulier met begroting en planning, aangevuld met ondersteunende documenten. Particulieren sturen een bewijs van tenaamstelling van hun bankrekening mee, organisaties het jaarverslag, de jaarrekening en de balans van vorig jaar, en ondernemingen een ondertekende verklaring de-minimissteun. Kies bij het indienen expliciet voor de activiteit project of programma. Na ontvangst van alle documenten volgt binnen acht weken een besluit; de voorbereiding voer je uit binnen twee jaar na verlening.
Voor de exacte procedure, de contactgegevens en het aanvraagformulier vind je alles op de volledige regeling op Fondswervingonline.
Wat is de achtergrond en context van deze subsidie?
Burgerinitiatieven zijn inmiddels een serieuze factor in de energietransitie, maar hun kwetsbaarheid zit bijna altijd in de beginfase. De elfde Lokale Energie Monitor van Klimaatstichting HIER telde 696 lokale energiecoöperaties in Nederland, die samen stroom leveren voor een half miljoen huishoudens en naar schatting ruim 143.000 leden hebben. Samen met andere bewonersinitiatieven op energiegebied zijn daar meer dan 9.000 vrijwilligers bij betrokken. Tegelijk stagneert de groei: in 2025 kwamen er tien coöperaties bij en stopten er vier, een netto toename van zes.
Die stagnatie laat zich deels verklaren door precies het gat dat deze regeling dicht. Een collectief dat een warmteproject of een collectieve isolatie-aanpak wil starten, moet eerst juridische constructies uitzoeken, een businesscase doorrekenen, een rechtspersoon oprichten en bewoners meekrijgen. Dat werk kost duizenden euro's aan advies en honderden vrijwilligersuren, terwijl er nog geen project is om financiering voor aan te vragen. Veel initiatieven halen die drempel niet.
Opvallend aan deze regeling is verder hoe zwaar kennisdeling weegt. Je maakt verplicht een plan om je inzichten tijdens en na de voorbereiding actief te delen met andere initiatiefnemers, en een vaag kennisdelingsplan is een aparte weigeringsgrond. Tegelijk is de ureninzet voor dat delen zelf níét subsidiabel. De verstrekker koopt hier dus geen project maar een leercurve: wat één initiatief uitzoekt, moet het volgende initiatief tijd besparen. Daarnaast toets je je initiatief aan het sociaal fundament, met de vier pijlers gezondheid, handelingsvaardigheid, verbondenheid en zelfstandigheid. Verduurzaming wordt daarmee expliciet als sociale opgave gedefinieerd, niet alleen als technische.
Welke tips zijn er voor een sterke aanvraag?
- Onderbouw de complexiteit expliciet
Benoem minimaal twee van de vijf haalbaarheids- of draagvlakactiviteiten en formuleer per activiteit een concrete onderzoeksvraag. Schrijf niet "we onderzoeken de haalbaarheid" maar "we onderzoeken of het juridisch mogelijk is om via een VvE-besluit collectief in te kopen". - Dien in vóórdat je begint
Starten met de uitvoering voordat de aanvraag is ingediend leidt tot een verplichte weigering. Dat geldt ook voor een eerste offerteopdracht of een aangegane verplichting. - Maak de eigen bijdrage zichtbaar
Beschrijf welke activiteiten je zelf uitvoert, zoals buurtonderzoek, draagvlakwerving of het organiseren van bijeenkomsten, en neem die bijdrage ook op in begroting en planning. Een eigen bijdrage die alleen in een zin wordt genoemd, overtuigt niet. - Schrijf het kennisdelingsplan als volwaardig onderdeel
Benoem het kanaal, het moment en de doelgroep: een bijeenkomst voor andere collectieven, een publicatie van het onderzoeksrapport, een presentatie op een netwerkbijeenkomst. Houd er rekening mee dat je de uren hiervoor zelf draagt. - Toets je initiatief vooraf aan de uitsluitingen
Groen, dieren en landschap vallen erbuiten, net als initiatieven die vooral over communicatie of educatie gaan. Ligt je zwaartepunt daar, dan is een andere regeling kansrijker. - Reken het uurtarief na
Het plafond van € 125 exclusief btw voor derden ligt onder wat sommige juridisch en technisch adviseurs rekenen. Maak die afspraak vóór je de begroting indient. - Dien vroeg in en compleet
Behandeling op volgorde van binnenkomst betekent dat een onvolledige aanvraag je plaats in de rij kost, omdat de teller pas loopt zodra alles binnen is.
Veelgestelde vragen over deze subsidie
- Wat is het doel van deze subsidie?
Het stimuleren van duurzame initiatieven van onderop door de voorbereidingskosten te dekken die je maakt voordat een project of programma daadwerkelijk start. De regeling richt zich op duurzame energie, energiebesparing, schone lucht, circulaire economie en klimaatadaptatie. - Kom ik in aanmerking als particulier?
Ja, voor een projectsubsidie, mits je een aantoonbaar belang hebt bij het duurzame project. Voor een programmasubsidie geldt dat niet: die is uitsluitend beschikbaar voor volledig rechtsbevoegde rechtspersonen. - Hoeveel kan ik aanvragen?
Maximaal € 20.000 voor de voorbereiding van een project en maximaal € 70.000 voor een programma. Per aanvrager geldt een totaalmaximum van € 100.000. - Wanneer kan ik aanvragen?
Doorlopend tot en met 31 december 2026. Zodra het jaarplafond is bereikt, worden aanvragen geweigerd en kun je pas in het volgende tijdvak opnieuw indienen. - Wat is het verschil met een gewone projectsubsidie?
Deze regeling financiert uitsluitend de voorbereiding, niet de uitvoering. Je vraagt aan voor haalbaarheidsonderzoek, juridisch advies en draagvlakvorming, en pas daarna zoek je financiering voor de realisatie zelf. - Wanneer geldt mijn project als complex?
Zodra minimaal twee van de vijf voorbereidende activiteiten noodzakelijk zijn: technische, juridische, organisatorische of financiële haalbaarheid, of het aantonen dan wel realiseren van draagvlak. - Hoe lang duurt de behandeling?
Als alle documenten binnen zijn, hoor je binnen acht weken of je de subsidie krijgt. Bij toekenning ontvang je een voorschot van 100 procent. - Wat gebeurt er na goedkeuring?
Je voert de voorbereiding binnen twee jaar uit en dient daarna een aanvraag tot vaststelling in. Bij subsidies tot en met € 20.000 volstaat een verslag over de uitgevoerde activiteiten en de behaalde resultaten.
Gerelateerde fondsen en subsidies
