Subsidie tot € 500.000 voor restauratie en herbestemming monumenten

Samengevat

Subsidie tot € 500.000 | Aanvragers: monumenteigenaren | Aanvraagperiode: 14 september 2025 t/m 18 september 2026 | Subsidieplafond € 3.420.200

Toepassing

Waarvoor kun je deze subsidie gebruiken?

Deze subsidie biedt tot € 500.000 voor restauratie, herbestemming, deelrestauratie, dakherstel en onderhoud van rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten in Friesland.

• Restauratie van een rijksmonument of gemeentelijk monument
• Restauratie bij herbestemming naar een nieuwe functie
• Deelrestauratie van een zelfstandig onderdeel of zelfstandig bouwkundige eenheid
• Restauratie of reconstructie van het dak van een monumentale boerderij
• Onderhoud van rijksmonumentale molens
• Restauratie van groene monumenten (parken, tuinen, buitenplaatsen)

Doelgroep

Wie kan deze subsidie aanvragen?

Natuurlijke personen en privaatrechtelijke rechtspersonen die eigenaar of zakelijk gebruiksgerechtigde zijn van een rijksmonument of gemeentelijk monument.

• Particuliere eigenaren van monumenten, niet zijnde woonhuizen
• Stichtingen en verenigingen die monumenten beheren
• Eigenaren van rijksmonumentale molens, boerderijen, kerken en groene monumenten

Overheidsorganisaties (gemeenten, waterschappen, zelfstandige bestuursorganen) zijn uitgesloten, evenals eigenaren van woonhuizen of oorspronkelijke woonhuizen (zoals pastorieën en dienstwoningen).

Werkgebied

Waar is deze subsidie beschikbaar?

Provincie Fryslân. Het monument waarvoor subsidie wordt aangevraagd moet binnen Fryslân gelegen zijn.

Voorwaarden

Welke voorwaarden gelden?

• Aanvrager is eigenaar of zakelijk gebruiksgerechtigde van het monument
• Bij restauratie: het casco is technisch urgent volgens een inspectierapport van de Monumentenwacht (matig of slecht)
• Bij herbestemming: vooraf bouwhistorisch onderzoek door een onafhankelijke deskundige
• Restauratieplan met ontwerpopgave wordt opgesteld door een architect, behalve bij dakherstel van een boerderij
• Restauratie van rijksmonumenten gebeurt onder directievoering van een architect
• Werkzaamheden starten binnen twee jaar na subsidieverlening
• Werkzaamheden zijn voltooid binnen drie jaar na subsidieverlening (eenmalig verlengbaar met maximaal één jaar)
• Werkzaamheden worden uitgevoerd conform de Leidraad subsidiabele instandhoudingskosten van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
• Voor rijksmonumenten: project wordt aangemeld bij Restauratie Opleidingsprojecten (ROP)
• Monument blijft minimaal 5 jaar in stand na de werkzaamheden
• Monument is na restauratie minimaal 3 dagen per jaar openbaar toegankelijk, of opengesteld tijdens de jaarlijkse Open Monumentendag (bij gebruik als woning of bedrijf)

Voor herbestemming naar wonen: minimaal 2 woningen bij rijksmonumenten, minimaal 3 woningen bij gemeentelijke monumenten.

Restricties

Wat wordt niet gesubsidieerd?

• Woonhuizen en oorspronkelijke woonhuizen, waaronder pastorieën, kosterswoningen en dienstwoningen bij buitenplaatsen
• Monumenten in eigendom van een overheid of door een overheid gebruikt voor publieke taken
• Archeologische monumenten
• Aanvragen waarbij het subsidiebedrag minder dan € 5.000 bedraagt (molenonderhoud: minder dan € 500)
• Werkzaamheden die al gestart zijn vóór indiening van de aanvraag, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming
• Reconstructie als hoofdactiviteit, behalve vervanging van niet-traditionele dakbedekking door traditionele bij boerderijen
• Restauratie of verplaatsing van molens binnen het molen-onderhoudsonderdeel
• Schadekosten die volledig door verzekering worden gedekt
• Kosten die al gesubsidieerd zijn op grond van de rijks-Subsidieregeling instandhouding monumenten (SIM)

Subsidie

Hoeveel subsidie kun je aanvragen?

De subsidie varieert per categorie, van minimaal € 500 voor molenonderhoud tot maximaal € 500.000 voor restauratie van rijksmonumenten. Het totale subsidieplafond bedraagt € 3.420.200 voor de aanvraagperiode 2025-2026.

• Restauratie bij herbestemming rijksmonument: maximaal 65% van de subsidiabele kosten, tot € 500.000
• Restauratie rijksmonument (geen molen): maximaal 50%, tot € 500.000
• Restauratie rijksmonumentale molen: maximaal 60%, tot € 500.000
• Deelrestauratie rijksmonument: maximaal 50% (60% voor molens), tot € 250.000
• Dakherstel rijksmonumentale boerderij: maximaal 50%, tot € 25.000
• Restauratie bij herbestemming gemeentelijk monument: maximaal 65%, tot € 25.000
• Restauratie of dakherstel gemeentelijk monument: maximaal 50%, tot € 25.000
• Deelrestauratie gemeentelijk monument: maximaal 50%, tot € 12.500
• Onderhoud rijksmonumentale molen: maximaal 15%, van € 500 tot € 10.875

Verdeling vindt plaats op volgorde van datum van ontvangst van volledige aanvragen. Bij overschrijding van het plafond op dezelfde dag bepaalt loting de volgorde.

Subsidieadvies

• Hoe maak je je aanvraag sterker?
  Zorg voor een actueel inspectierapport van de Monumentenwacht waaruit blijkt dat het casco matig of slecht is. Dien een volledig restauratieplan in conform de Leidraad subsidiabele instandhoudingskosten.
• Welke fouten moet je vermijden?
  Start geen werkzaamheden vóór indiening van de aanvraag, anders vervalt de subsidiabiliteit van die kosten. Lever het aanvraagformulier ondertekend en volledig aan, want incomplete aanvragen krijgen de datum van aanvulling als ontvangstdatum.
• Hoe profiteer je van het hogere herbestemmingspercentage?
  Voor restauratie bij herbestemming geldt 65% in plaats van 50%. Laat vooraf een bouwhistorisch onderzoek uitvoeren door een onafhankelijke deskundige en betrek de uitkomst aantoonbaar in de planvorming.
• Wanneer schakel je een architect in?
  Bij een ontwerpopgave (wijziging van casco, gevels, dragende constructies of plafonds) is een architect verplicht voor restauratieplan en directievoering. Voor dakherstel van boerderijen geldt deze verplichting niet.
• Wat doe je bij meerdere aanvragen?
  Per openstelling kan maximaal één aanvraag per monument worden ingediend. Spreid grote projecten niet over meerdere aanvragen op één monument.

FAQ

• Wat is het doel van deze subsidie?
  Het stimuleren van restauratie, herbestemming en onderhoud van Friese rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten, als onderdeel van het omgevingsprogramma Erf-Goed 2025-2028.
• Wie kan aanvragen?
  Eigenaren of zakelijk gebruiksgerechtigden van rijksmonumenten of gemeentelijke monumenten, met uitzondering van overheden en eigenaren van woonhuizen.
• Hoeveel kan ik aanvragen?
  Het bedrag varieert per categorie: tot € 500.000 voor restauratie van rijksmonumenten, tot € 25.000 voor gemeentelijke monumenten en tot € 10.875 voor onderhoud van rijksmonumentale molens.
• Wanneer kan ik aanvragen?
  Van 14 september 2025 tot en met 18 september 2026. Aanvragen buiten deze periode worden geweigerd.
• Wat moet ik meesturen?
  Het aanvraagformulier van de Provincie Fryslân met de daarin vereiste bijlagen, waaronder restauratieplan, inspectierapport Monumentenwacht en eventueel bouwhistorisch onderzoek of omgevingsvergunning. Zie de aanvraagpagina voor het volledige overzicht.
• Wat gebeurt er bij meerdere aanvragen op dezelfde dag?
  Bij overschrijding van het subsidieplafond op één dag bepaalt loting onder volledige aanvragen de volgorde.
• Wat als mijn project langer duurt dan drie jaar?
  Eenmalige verlenging met maximaal één jaar is mogelijk na schriftelijk gemotiveerd verzoek aan Gedeputeerde Staten van Fryslân.
• Kan ik bezwaar maken bij afwijzing?
  Ja. Op een afwijzing kun je onder de Algemene wet bestuursrecht binnen 6 weken bezwaar maken bij de Provincie Fryslân.

Aanvragen

Hoe vraag je deze subsidie aan?

• Online via het aanvraagformulier op de website van de verstrekker (zie links).
• De aanvraag moet de juiste handtekeningen conform de statuten bevatten.
• Ontbrekende handtekeningen maken de aanvraag onvolledig.

Wat moet je meesturen?

1. Aanvraagformulier met alle vereiste handtekeningen
2. Restauratieplan met tekeningen, werkomschrijving of bestek en sluitende begroting (of offerte voor gemeentelijke monumenten en dakherstel boerderij)
3. Inspectierapport van de Monumentenwacht waaruit de technische urgentie blijkt
4. Bouwhistorisch onderzoek (bij herbestemming)
5. Tuin-historisch onderzoek (bij groene monumenten)
6. Omgevingsvergunning of vergunningaanvraag (indien vergunningplichtig)

Bijlagen

• Openstellingsbesluit Subsidieregeling monumenten Fryslân 2026 318.58 kB
• Subsidieregeling monumenten Fryslân 2026 644.85 kB

Relevante links

• Subsidieregeling monumenten Fryslân

Contact