Samengevat
Subsidie van circa € 2.000 tot € 15.000 per project, voor grensoverschrijdende teams van minimaal twee journalisten of nieuwsmedia uit minimaal twee landen die onderzoek doen naar het welzijn van landbouwdieren, deadlines 27 augustus en 29 oktober 2026, Europa.
Wat houdt deze subsidie in?
Deze nieuwe subsidie financiert grensoverschrijdend journalistiek onderzoek naar het welzijn en de leefomstandigheden van landbouwdieren, met name in de intensieve veehouderij en de commerciële viskwekerij. Het totaalbudget voor 2026 bedraagt € 300.000, verdeeld over twee aanvraagrondes van elk € 150.000.
De regeling vergoedt de werktijd van journalisten en directe onderzoekskosten: reizen, visa, vertalingen, fixers, toegang tot betaalde databanken, Wob-achtige informatieverzoeken, juridische screening en verzekering. Toegekende teams kunnen daarnaast kosteloos een mentor aanvragen, voor maximaal vier mentordagen per project. Die combinatie van geld en begeleiding is voor een subsidie van deze omvang opvallend.
Wat deze regeling verder onderscheidt is de inhoudelijke focus. Onderzoek naar kippen, kweekvis en varkens wordt nadrukkelijk aangemoedigd, juist omdat deze soorten in enorme aantallen worden gehouden maar in de berichtgeving relatief weinig aandacht krijgen. De regeling sluit projecten met een activistisch karakter expliciet uit: het gaat om onafhankelijke journalistiek, niet om het uitdragen van een standpunt.
Voor wie is deze subsidie interessant?
De subsidie staat open voor grensoverschrijdende teams van minimaal twee professionele journalisten en/of nieuwsmedia, gevestigd in minimaal twee verschillende landen:
- freelance onderzoeksjournalisten (natuurlijke personen);
- nieuwsmedia en journalistieke platforms (rechtspersonen, minimaal twaalf maanden voor de deadline officieel opgericht);
- journalisten in loondienst, via het medium waarvoor zij werken.
Solo aanvragen is niet mogelijk: je hebt minimaal één teamlid in een ander land nodig. Voor fondsenwervers en subsidiecoördinatoren bij mediastichtingen en journalistieke organisaties is dat een belangrijk gegeven in de voorbereiding. Ook organisaties die niet primair als nieuwsmedium bekendstaan, maar journalistieke producties inzetten om transparantie in de voedselketen te vergroten, kunnen via een samenwerking met professionele journalisten binnen deze regeling passen.
Waarvoor kun je deze subsidie gebruiken?
De regeling ondersteunt journalistiek onderzoek dat de leefomstandigheden van landbouwdieren zichtbaar maakt. Denk bijvoorbeeld aan:
- onderzoek naar de leefomstandigheden van vleeskuikens, legkippen, varkens, runderen en kweekvis zoals zalm, tilapia en steur;
- onderzoek naar regulering en transparantie in de voedselketen;
- onderzoek naar de relatie tussen dierenwelzijn en volksgezondheid;
- verhalen over economische druk op producenten, alternatieve productiemodellen of handelsstromen, mits duidelijk verbonden met dierenwelzijn;
- vergelijkend onderzoek naar lokale kwesties en beleid in twee of meer landen, regio's of steden.
Alle publicatievormen zijn toegestaan: artikelen, radio- en televisiedocumentaires, fotoreportages, podcasts, boeken en cross-mediale formats. Niet subsidiabel zijn onder meer (post)productiekosten zoals montage en sound design, overhead, apparatuur, eten en drinken en dagvergoedingen.
Waar geldt deze subsidie?
De subsidie geldt voor Europa, gedefinieerd als de 47 lidstaten van de Raad van Europa plus Belarus en Kosovo. Het onderzoek zelf mag binnen of buiten Europa plaatsvinden, zolang het relevant is voor Europese belangen. Publicatie van de resultaten is verplicht in minimaal twee landen, waarvan minimaal één via een Europees medium gericht op een Europees publiek.
Hoeveel kun je aanvragen?
Een formeel maximumbedrag per aanvraag is niet vastgesteld; in de praktijk variëren toekenningen van circa € 2.000 voor kleinere onderzoeken tot circa € 15.000 voor grote onderzoeken met redacties in meerdere landen. Per ronde is in 2026 € 150.000 beschikbaar, wat betekent dat aanvragen inhoudelijk worden beoordeeld en met elkaar worden vergeleken.
De uitbetaling verloopt in twee termijnen: tweederde bij ondertekening van de overeenkomst, het resterende derde na publicatie en goedkeuring van het financiële eindverslag. Een realistische begroting is een expliciet beoordelingscriterium: het opblazen van je budget werkt in je nadeel.
Wanneer en hoe kun je aanvragen?
In 2026 zijn er twee deadlines: 27 augustus en 29 oktober, beide om 13:00 uur CET. De eerste indientermijn is op 11 juni 2026 geopend. De aanvraag verloopt online en wordt in het Engels ingediend; publicatie mag in elke taal. Eén teamlid start de aanvraag en nodigt vervolgens de andere teamleden uit; tussentijds opslaan is mogelijk.
Een complete aanvraag bevat een onderzoeksvoorstel met hypothese en methodologie, een begroting volgens het verplichte budgettemplate, twee intentieverklaringen voor publicatie van professionele nieuwsmedia uit twee verschillende landen, ID's en cv's van de individuele aanvragers en de statuten van deelnemende rechtspersonen. De jurybeslissing volgt doorgaans 40 tot 45 dagen na de deadline.
Voor de volledige procedure, voorwaarden en het aanvraagportaal, bekijk de regeling op Fondswervingonline.
Wat is de achtergrond en context van deze subsidie?
Het welzijn van landbouwdieren is een van de grootste maar minst zichtbare thema's in het Europese voedseldebat. Volgens de Dierenbescherming worden jaarlijks 365 miljoen runderen, schapen, geiten en varkens en ruim 9 miljard kippen, kalkoenen en ander pluimvee binnen Europa vervoerd. Wat zich in stallen, slachthuizen en viskwekerijen afspeelt, blijft grotendeels buiten beeld: de dieren zijn talrijk, de toegang voor journalisten is beperkt en het onderzoek is tijdrovend en soms juridisch risicovol.
Precies daar zit de bestaansreden van deze regeling. Diepgravend onderzoek naar de voedselketen vergt tijd, geld en vaak samenwerking over grenzen heen, omdat productieketens zelden bij een landsgrens ophouden. Kalveren, leghennen en kweekvis bewegen door heel Europa; wie de keten wil doorgronden, moet dat dus ook doen. De eis van een grensoverschrijdend team is in dat licht geen administratieve hobbel maar een inhoudelijke keuze.
Voor fondsenwervers en subsidiecoördinatoren bij journalistieke platforms, mediastichtingen en organisaties op het snijvlak van voedsel en dierenwelzijn is dit het type regeling dat makkelijk onder de radar blijft: nieuw, internationaal en buiten de gangbare Nederlandse subsidiekanalen. Juist daarom verdient zij aandacht.
Welke tips zijn er voor een sterke aanvraag?
- Formuleer een toetsbare onderzoekshypothese
De jury beoordeelt expliciet hoe aannemelijk het is dat je de hypothese met de voorgestelde methodologie kunt verifiëren. Een vage onderzoeksvraag is de snelste route naar een afwijzing. - Kies een onderbelichte soort of invalshoek
Onderzoek naar kippen, kweekvis en varkens wordt nadrukkelijk aangemoedigd. Laat zien wat jouw onderzoek toevoegt aan de bestaande berichtgeving. - Lever alle documenten direct compleet aan
Onvolledige aanvragen, met ontbrekende ID's, cv's of statuten, worden niet-ontvankelijk verklaard. Plan de verzameling van documenten van alle teamleden ruim voor de deadline. - Houd de begroting realistisch
Een passende begroting is een beoordelingscriterium. Beperk bijvoorbeeld reiskosten door samen te werken met journalisten die al ter plaatse werken. - Versterk het grensoverschrijdende karakter
De jury weegt de kracht van de samenwerking, het bundelen van onderzoekscapaciteit en de diversiteit van het team mee. Twee journalisten die toevallig in verschillende landen wonen is iets anders dan een team dat elkaars toegang en expertise echt benut. - Regel de intentieverklaringen vroeg
Je hebt twee letters of intent nodig van professionele nieuwsmedia uit twee verschillende landen. Redacties hebben doorlooptijd nodig om zo'n toezegging te doen.
Veelgestelde vragen over deze subsidie
- Wat is het doel van deze subsidie?
Het ondersteunen van grensoverschrijdende onderzoeksjournalistiek over het welzijn van landbouwdieren, om transparantie en een goed geïnformeerd publiek debat over voedsel en duurzaamheid te bevorderen. - Wie kan deze subsidie aanvragen?
Teams van minimaal twee professionele journalisten en/of nieuwsmedia uit minimaal twee verschillende landen. Zowel freelancers als media-organisaties komen in aanmerking. - Kan ik als individuele journalist aanvragen?
Nee, solo aanvragen is niet mogelijk. Je hebt minimaal één teamlid nodig dat in een ander land woont of gevestigd is. - Hoeveel subsidie kan ik aanvragen?
Er geldt geen vast maximum; in de praktijk variëren toekenningen van circa € 2.000 tot € 15.000. Per ronde is in 2026 in totaal € 150.000 beschikbaar. - Wanneer is de deadline?
In 2026 zijn er twee deadlines: 27 augustus en 29 oktober, beide om 13:00 uur CET. De jurybeslissing volgt doorgaans 40 tot 45 dagen na de deadline. - Moet ik in het Engels publiceren?
Nee, publicatie mag in elke taal via een professioneel medium. De aanvraag zelf dien je wel in het Engels in. - Wat is het verschil met algemene subsidies voor onderzoeksjournalistiek?
Deze regeling is thematisch afgebakend tot het welzijn van landbouwdieren en biedt naast financiering ook gratis mentorbegeleiding van maximaal vier dagen per project. Algemene regelingen voor grensoverschrijdende onderzoeksjournalistiek kennen die thematische focus niet. - Komen activistische projecten in aanmerking?
Nee, projecten gericht op activisme of het uitdragen van één standpunt zijn uitgesloten. De regeling ondersteunt onafhankelijke journalistiek met een kritische onderzoekshouding.
Gerelateerde fondsen en subsidies
