Innovatie en technologie

Drie subsidieroutes voor hersenonderzoek: van fundamenteel inzicht tot innovatieve behandeling

Geestelijke gezondheid - GGD - Welzijn - Meditatie - Neuro - Hersenen - Liefde

Hersenaandoeningen als dementie, MS, epilepsie en Parkinson raken miljoenen mensen en staan hoog op de agenda van onderzoekers en financiers. Toch is het financieringslandschap voor hersenonderzoek versnipperd: regelingen zijn verspreid over fundamenteel onderzoek, technologische innovatie en klinische toepassing, met uiteenlopende doelgroepen en voorwaarden. Dat maakt het lastig om als fondsenwerver of subsidiecoördinator snel te zien welke route past bij een specifiek project of consortium. In dit artikel lichten we drie routes toe die nu beschikbaar zijn voor onderzoekers, kennisinstellingen en samenwerkingsverbanden die werken aan hersengezondheid: het begrijpen van factoren die hersengezondheid beïnvloeden, het ontwikkelen van nieuwe technologie via publiek-private samenwerking, en het vertalen van innovatieve behandeltechnieken naar de klinische praktijk.

Waarom financiering van hersenonderzoek om verschillende routes vraagt

Hersenonderzoek bevindt zich op het snijvlak van fundamentele wetenschap, technologie en klinische zorg. Een doorbraak in het begrijpen van hersengezondheid leidt niet automatisch tot een behandeling, en een veelbelovende technologie bereikt niet vanzelf de patiënt. Elke stap in die keten vraagt om een ander type samenwerking, een ander soort expertise en een andere financieringsstructuur.

In de praktijk zien we dat onderzoekers met een fundamenteel inzicht niet altijd weten welke technologieregelingen er bestaan, dat technologieontwikkelaars de stap naar klinische toepassing onderschatten, en dat klinisch onderzoekers regelingen voor publiek-private samenwerking over het hoofd zien. Daarom loont het om de drie routes naast elkaar te leggen.

Route 1: begrijpen welke factoren hersengezondheid beïnvloeden

De eerste route richt zich op fundamenteel en interdisciplinair onderzoek. Deze is bedoeld voor onderzoekers die willen begrijpen hoe biologische, sociale en omgevingsfactoren het verloop van hersenaandoeningen beïnvloeden, van de prenatale fase tot op hoge leeftijd.

Kenmerkend voor deze route is de brede, holistische benadering: het gaat niet om één aandoening of één mechanisme, maar om de wisselwerking tussen factoren over de hele levensloop. Projecten richten zich op translationeel onderzoek bij neurologische, mentale en sensorische aandoeningen.

Dit is de meest internationale route. Onderzoekers vormen een consortium van minimaal drie partners uit drie verschillende landen. Nederlandse onderzoekers kunnen tot € 400.000 aanvragen voor hun deel van het consortium, bij een totaalbudget van € 2 miljoen.

Let op: de verplichte vooraanmelding voor deze regeling is inmiddels gesloten. Alleen onderzoekers die al een vooraanmelding hebben ingediend, kunnen nog een volledige aanvraag indienen. De deadline daarvoor is 30 juni 2026.

Bekijk deze internationale regeling voor onderzoek naar hersengezondheid op Fondswervingonline.

Route 2: nieuwe technologie ontwikkelen via publiek-private samenwerking

De tweede route richt zich op technologische innovatie in samenwerking met het bedrijfsleven. Deze is bedoeld voor kennisinstellingen en ondernemingen die gezamenlijk aandoening-overstijgende oplossingen ontwikkelen voor hersenaandoeningen.

Wat deze route bijzonder maakt, is de nadruk op publiek-private samenwerking (PPS) en op technologieën die relevant zijn voor meerdere aandoeningen tegelijk. Projecten richten zich op een van drie technologische thema's: het passeren van de bloed-hersenbarrière met innovatieve toedieningssystemen, diagnostische en prognostische technologie zoals AI-gestuurde beeldvorming en draagbare sensoren, of het ontwikkelen van hersenmodellen voor onderzoek en medicijnontwikkeling.

Het consortium bestaat uit minimaal één onderzoeksorganisatie en één onderneming met winstoogmerk. Per project is € 400.000 tot € 600.000 beschikbaar, bij een totaalbudget van € 1,6 miljoen. Bijzonder: na goedkeuring van de vooraanmelding krijgen consortia toegang tot een mentorprogramma dat helpt bij de vertaling naar de praktijk.

De verplichte vooraanmelding sluit op 24 april 2026. Dat is op korte termijn, maar de volledige aanvraag kan tot 7 september 2026 worden ingediend.

Bekijk deze PPS-regeling voor innovatief hersenonderzoek op Fondswervingonline.

Route 3: innovatieve behandeltechnieken naar de kliniek brengen

De derde route richt zich op het daadwerkelijk bereiken en behandelen van de hersenen. Deze is bedoeld voor onderzoekers die werken aan neuromodulatie- of neurochirurgische technieken die ontregelde hersenactiviteit kunnen herstellen of het ziekteproces beïnvloeden.

Het gaat hier om translationeel onderzoek, de stap van proof-of-concept naar vroege klinische toepassing. Denk aan het gericht identificeren, monitoren of moduleren van hersennetwerken, het toepassen van bestaande technieken bij nieuwe indicaties, of het combineren van neuromodulatie met AI, biomarkers of real-time feedback.

De aanvraag wordt ingediend door een penvoerder met een vaste aanstelling bij een Nederlandse kennisinstelling. Per project is tot € 500.000 beschikbaar, bij een totaalbudget van € 1,5 miljoen en een looptijd van twee tot vier jaar. Deelname aan een verplicht mentorprogramma tijdens de aanvraagfase helpt onderzoekers bij knelpunten in de translatie naar de kliniek.

De deadline voor het indienen van een projectidee is 8 juni 2026. Bij een positieve beoordeling volgt een uitnodiging voor de volledige aanvraag, met als deadline 28 september 2026.

Bekijk deze regeling voor innovatieve hersenbehandelingen op Fondswervingonline.

Welke route past bij jouw onderzoek of organisatie?

De drie routes vullen elkaar aan maar richten zich op verschillende fasen en typen samenwerking. Deze vragen helpen bij de oriëntatie:

  • Wil je begrijpen welke factoren hersengezondheid beïnvloeden, of wil je een concrete technologie of behandeling ontwikkelen? De eerste route is fundamenteel en breed, de tweede en derde zijn gericht op innovatie en toepassing.
  • Werk je al samen met bedrijven, of is je consortium puur academisch? De tweede route vereist een publiek-private samenwerking, de andere twee niet.
  • Is je project aandoening-specifiek of aandoening-overstijgend? De tweede route vereist expliciet relevantie voor meerdere hersenaandoeningen.
  • Wat is je tijdlijn? De PPS-regeling heeft de vroegste deadline (vooraanmelding 24 april), gevolgd door het projectidee voor behandelinnovatie (8 juni) en de volledige aanvraag voor de internationale regeling (30 juni, alleen bij eerdere vooraanmelding).
  • Heb je een internationaal consortium, of werk je met Nederlandse partners? De eerste route is internationaal (minimaal drie landen), de andere twee zijn primair Nederlands.

Of je nu subsidies coördineert voor een UMC, als fondsenwerver werkt voor een onderzoeksinstelling of een samenwerkingsverband opzet tussen kennis en bedrijfsleven: het loont om eerst scherp te hebben welke route bij je project en consortium past.

Gerelateerde fondsen en subsidies