Samengevat
Internationaal fonds van $ 5.000.000, maximum per aanvraag niet vermeld, voor onderzoekers en vakinhoudelijke experts die open source evaluaties van AI en gebruikerswelzijn bouwen, deadline 21 september 2026, internationaal.
Wat houdt deze subsidie in?
Deze subsidie financiert onafhankelijk onderzoek dat open source evaluaties en benchmarks bouwt waarmee te meten is hoe AI-modellen het welzijn van hun gebruikers beïnvloeden.
Het gaat niet om het bouwen van AI, maar om het beoordelen ervan. Ontvangers ontwikkelen testsets en meetmethoden die vaststellen wat een model doet wanneer een gebruiker in een kwetsbare situatie zit. De resultaten worden gepubliceerd als open source project, zodat elke ontwikkelaar ze kan gebruiken. Ontvangers werken volledig onafhankelijk van de verstrekker.
Wat de regeling ongebruikelijk maakt, is de eis dat een evaluatie twee kanten tegelijk meet. Een model dat schadelijk meegaat met een gebruiker scoort slecht, maar een model dat uit voorzichtigheid alles weigert ook. Wie een instrument bouwt dat alleen schade meet, voldoet niet aan de voorwaarden. Dat dwingt aanvragers om na te denken over wat goede ondersteuning eigenlijk is, niet alleen over wat fout gaat.
Naast subsidie krijgen ontvangers toegang tot de modellen van de verstrekker en technische ondersteuning tijdens de uitvoering. Dat laatste is voor Nederlandse maatschappelijke organisaties het scharnierpunt: de technische kant wordt geleverd, de vakinhoudelijke kennis moet je zelf meebrengen.
Voor wie is deze subsidie interessant?
De kring van mogelijke aanvragers is aanzienlijk breder dan de term "AI-onderzoek" doet vermoeden: de verstrekker richt zich op onderzoekers en vakinhoudelijke experts, zonder eisen aan rechtsvorm of land.
Concreet komen onder meer in aanmerking:
- klinisch specialisten, behandelaars en psychologen;
- methodologen en specialisten in onderzoeksopzet en meetmethoden;
- onderzoeksgroepen bij universiteiten, hogescholen en UMC's;
- kennisinstituten en expertisecentra op het snijvlak van zorg en samenleving;
- vakinhoudelijke experts die op een andere manier aan dit veld bijdragen.
Ook organisaties die niet primair als onderzoeksinstelling bekendstaan, maar die doelgroepkennis inzetten als instrument voor kwaliteit en veiligheid van dienstverlening, kunnen binnen deze regeling passen. Denk aan instellingen in de geestelijke gezondheidszorg, jeugdhulp, verslavingszorg en preventie, aan expertisecentra rond eenzaamheid, rouw of schulden, en aan beroepsverenigingen van behandelaars. Zij weten hoe hun doelgroep formuleert, waar een gesprek kantelt en welke hulpstructuur in Nederland daadwerkelijk bestaat. Dat is precies het type kennis dat de regeling vraagt en dat in bestaande, overwegend Engelstalige evaluaties zelden verwerkt is.
Voor wie de methodologische kant mist, is een samenwerkingsverband de logische route: de maatschappelijke organisatie levert de inhoud en de casuïstiek, een kennisinstelling levert de onderzoeksopzet.
Waarvoor kun je deze subsidie gebruiken?
De regeling ondersteunt de ontwikkeling van concrete evaluatie-instrumenten, niet van beleidsadvies of algemene beschouwingen over AI.
Passende projecten zijn bijvoorbeeld:
- evaluaties die precies vastleggen wat ze meten en wanneer een antwoord slaagt of faalt;
- testsets met meerdere ernstniveaus, met een rubric die aangeeft welke gevallen zwaarder wegen;
- realistische meerbeurtsgesprekken waarin het risico oploopt en de context verschuift;
- evaluaties met regionale en talige variatie, zoals straattaal, versluierde termen en lokale hulpbronnen;
- multimodale evaluaties met audio, documenten of beeld, waar het gedrag zich daar voordoet;
- instrumenten die zowel schadelijke meegaandheid als overmatige weigering meten.
De rode draad is herkenbaarheid: de evaluatie moet lijken op echt gebruik. Scenario's die zijn gekozen op schokwaarde, of die uit één enkele vraag bestaan, worden in de richtlijn expliciet als tekortkoming benoemd.
Waar geldt deze subsidie?
De regeling is internationaal en kent geen geografische beperking, niet voor aanvragers en niet voor de plaats van uitvoering.
Voor Nederlandse organisaties betekent dat vooral dat de gebruikelijke drempel wegvalt. Er is geen consortiumeis, geen cofinancieringspercentage en geen nationale voorselectie. Wel wordt de aanvraag in het Engels beoordeeld, wat doorlooptijd vraagt voor wie in het Nederlands werkt.
Hoeveel kun je aanvragen?
Het totale programmabudget bedraagt $ 5.000.000 voor 2026; het maximale bedrag per aanvraag is niet vermeld.
Dat betekent dat de begroting volgt uit de opzet van je evaluatie, niet uit een plafond waar je naartoe rekent. Naast directe financiering van het onderzoek omvat de ondersteuning toegang tot de modellen en technische begeleiding tijdens de uitvoering. Reken op een inhoudelijke beoordeling waarin de kwaliteit en de opzet van de voorgestelde evaluatie doorslaggevend zijn.
Wanneer en hoe kun je aanvragen?
De indientermijn loopt van 25 augustus tot en met 21 september 2026, waarbij de eerste stap een online formulier is en niet een volledig voorstel.
Dat onderscheid bepaalt de haalbaarheid. De procedure verloopt in twee fasen: je leest eerst de gepubliceerde richtlijn over wat de verstrekker onder een goede welzijnsevaluatie verstaat, vult vervolgens het online aanvraagformulier in en hoort uiterlijk 5 oktober 2026 of je een volledig voorstel mag indienen. Pas daarna schrijf je het uitgewerkte plan. Er wordt geen lijst met verplichte bijlagen genoemd.
Voor exacte data, de volledige voorwaarden en de aanvraagroute verwijzen we naar de volledige regeling op Fondswervingonline.
Wat is de achtergrond en context van deze subsidie?
AI-chatbots zijn in Nederland geen nichetoepassing meer, maar de instrumenten om te meten wat ze met mensen doen, zijn dat wel.
Uit het CBS-onderzoek Belevingen 2025 blijkt dat 90 procent van de 18- tot 25-jarigen weleens een chatbot heeft gebruikt, tegenover 21 procent van de 65-plussers. Uit hetzelfde onderzoek komt naar voren dat 92 procent van de volwassenen menselijke controle bij het gebruik van AI noodzakelijk vindt, en dat 65 procent het een slecht idee vindt om klachten met een chatbot te bespreken in plaats van met de huisarts. De praktijk loopt daarmee vooruit op het oordeel: de groep die het meest met deze systemen praat, is dezelfde groep waarover de meeste zorg bestaat.
Wie die zorg wil onderbouwen, stuit op een gat. Vrijwel alle bestaande veiligheidsevaluaties zijn Engelstalig en Amerikaans van context. Een model dat correct reageert op een Engelstalige gebruiker die expliciet om hulp vraagt, is niet getest op iemand die in Nederlandse jongerentaal iets omschrijft zonder het te benoemen, en het is niet getest op de vraag of het naar een bestaande Nederlandse hulplijn verwijst. Deze regeling vraagt daar expliciet om, en dat is de reden dat zij hier wordt uitgelicht: het is een van de weinige plekken waar de vakinhoudelijke kennis van Nederlandse zorg- en welzijnsorganisaties direct financierbaar is.
Voor fondsenwervers en subsidiecoördinatoren is dit bovendien een regeling die buiten de gangbare kanalen valt. Geen nationaal onderzoeksprogramma, geen Europees kaderprogramma, geen departement. Wie zijn subsidieroutine op die kanalen heeft ingericht, komt deze route niet vanzelf tegen.
Welke tips zijn er voor een sterke aanvraag?
- Leg vast wat je meet en wanneer iets slaagt of faalt
Beschrijf je definities voordat je je testset bouwt en onderbouw ze met wetenschappelijke literatuur. Benoem daarbij expliciet waar het bewijs nog dun is. - Meet beide kanten
Een evaluatie die alleen schade meet, voldoet niet. Neem overmatige weigering net zo serieus als schadelijke meegaandheid en scoor beide apart. - Splits je scoring op
Beoordeel dimensies afzonderlijk in plaats van ze samen te persen in één cijfer. Een samengestelde score verbergt precies de verschillen waar het om gaat. - IJk je beoordelaars tegen menselijke experts
Rapporteer de mate van overeenstemming, draai elke evaluatie meerdere keren en middel de scores. Laat nooit een model zichzelf of een verwant model beoordelen. - Reken op een substantiële testset
De richtlijn noemt minimaal 100 items voor complexe meerbeurts-evaluaties en minimaal 1.000 items voor eenvoudige enkelbeurts-evaluaties. - Maak je Nederlandse of regionale meerwaarde expliciet
Als je toegang hebt tot taalgebruik, casuïstiek of hulpstructuren die in internationale testsets ontbreken, is dat je sterkste argument. Beschrijf het als een meetbaar hiaat, niet als lokale kleur. - Begin bij het formulier, niet bij het volledige voorstel
De eerste fase is kort. Gebruik de weken tot 5 oktober om je consortium en je methodologie uit te werken, niet om de aanmelding uit te stellen.
Veelgestelde vragen over deze subsidie
- Wat is het doel van deze subsidie?
Het financieren van onafhankelijke, open source evaluaties die meten hoe AI-modellen het welzijn van gebruikers beïnvloeden. De resultaten worden vrijgegeven zodat elke ontwikkelaar ze kan gebruiken. - Kom ik in aanmerking als ik geen AI-onderzoeker ben?
Waarschijnlijk wel. De regeling richt zich op onderzoekers en vakinhoudelijke experts, waaronder klinisch specialisten, psychologen en methodologen. Er worden geen eisen gesteld aan rechtsvorm of land. - Hoeveel kan ik aanvragen?
Het maximale bedrag per aanvraag is niet vermeld. Het totale programmabudget bedraagt $ 5.000.000 voor 2026. - Wanneer is de deadline?
21 september 2026. De indientermijn is geopend op 25 augustus 2026. - Wanneer hoor ik of ik verder mag?
Geselecteerde aanvragers krijgen uiterlijk 5 oktober 2026 bericht dat zij een volledig voorstel mogen indienen. - Moet ik mijn resultaten openbaar maken?
Ja. Ontvangers publiceren hun werk als open source project, inclusief code, data en taxonomie. - Werk ik onafhankelijk van de verstrekker?
Ja. De verstrekker geeft aan dat ontvangers volledig onafhankelijk werken, met toegang tot de modellen en technische ondersteuning tijdens de uitvoering. - Wat is het verschil met een regulier onderzoeksprogramma?
Er is geen consortiumeis, geen cofinancieringspercentage en geen nationale voorselectie. De beoordeling draait volledig om de kwaliteit en de opzet van de voorgestelde evaluatie.
Gerelateerde fondsen en subsidies
